Engerlands

engerlands

Een ‘running streak’, vertaald een hardloopreeks. Het staat in de titel (!) van twee eerdere artikelen. Ik heb eigenlijk een hekel aan te veel Engelse woorden in Nederlandse zinnen, maar soms is het Engelse woord nou eenmaal de meest algemene of bekende term. Soms staat het Nederlandse woord een beetje knullig. Soms dekt de Engelse variant beter de lading.

Als ik erover nadenk, vind ik dit eigenlijk allemaal slechte argumenten.

De Engelse variant kan inderdaad de meest bekende zijn. Neem bijvoorbeeld de kreet ‘yolo’; iedereen weet gelijk waar je het over hebt. Het is een populaire uitdrukking. Als we ‘je leeft maar één keer’ zouden gebruiken, brengt dat niet dezelfde associaties op. Er is echter wel een “Nederlandse” variant, namelijk ‘carpe diem’, maar ‘yolo’ heeft deze uitdrukking behoorlijk weggevaagd. En dat wegvagen, dat is het punt. Hoe meer we het Engelse woord gebruiken, hoe minder bekend het Nederlandse woord wordt (voor het nageslacht), waardoor het Engels langzamerhand onze taal overneemt.

Soms staat het Nederlandse woord knullig… Hoezo knullig? Nederlands is nou eenmaal Nederlands. Hoe meer Engelse termen we gaan gebruiken, hoe knulliger het Nederlands er in onze ogen uit gaat zien. Laten we daarom nu stoppen met al dat Engels. Waarom vrolijk ‘morning!’ roepen, als ‘morgen!’ een perfect equivalent is? Oh en by the way, waarom zouden we ‘oh my god’ zeggen, in plaats van ‘oh mijn god’, het verschilt maar drie letters.

Laatst begon Expeditie Robinson weer, bij het kijken van de eerste aflevering heb ik gelet op alle Engelse woorden die voorbijkwamen. In drie minuten tijd hoorde je het volgende (allemaal wel nogal uit de context gehaald en wellicht ook niet helemaal goed getranscribeerd): ‘…dan wordt het helemaal meteen een fight’, ‘ik was gewoon een beetje confused’, ‘komen ze misschien afluisteren whatsoever, ik vind dat helemaal niet chill’ en ‘de helft van mijn team komt teruglopen naar onze campside eigenlijk’. Ook gehoord in de aflevering: ‘als we die bananen weghalen, dan is natuurlijk the game on’, ‘het is zo’n mindfuck, meteen al’, ‘volgens mij is dat best goed voor de team spirit’ (dit is een sneaky one, al zo ingeslopen in de Nederlandse taal dat ik hem bijna over het hoofd had gezien), ‘Ik ben dat schijnheilige gedoe zat. Smiling in your face, stabbing in your back’,  ‘hé maar luister, dit is wel fucking chill by the way’. En ten slotte had mijn mama ook nog een mooie toe te voegen: (over Bartho) ‘zijn vrouw was wel tevreden geweest, hij had een goede body gekregen toen hij terugkwam’.

Als je er op gaat letten, kom je in bijna elke zin wel een Engels woord tegen. Niet alleen op tv, maar ook in gesprekken die je om je heen hoort. Zo hoorde ik laatst het volgende in de bus: ‘…zijn we niet, uhm, allowed zeg maar om te vertrekken’ (de moedertaal van het meisje was Nederlands, zonder twijfel). Belachelijk, als je het mij vraagt. En denk eens aan alle woorden die zijn ingeslopen in ons vocabulaire, waarvan we haast niet meer merken dat ze eigenlijk niet Nederlands zijn: deadline, chill, awkward, pitch, oldskool, shoppen, random (hoewel dit woord eigenlijk uit het Frans komt), nerd, deal, downloaden, cool, basic, kids, loser, single, checklist, spoiler, song… Nou ja, je snapt het idee. Dit is echter een beetje een ander onderwerp, want een aantal van deze woorden neigen meer naar leenwoorden.

 

blog-engels-loesje

Bron: Loesje.nl

 

Ik kan wel een paar redenen bedenken waarom we het doen. Als we de televisie aanzetten, is de kans groot dat er Engels gesproken wordt. Aan de ene kant goed voor de tweede taalontwikkeling, maar onbewust worden elementen uit die tweede taal ook opgenomen in de moedertaal, en dat vind ik zonde. Ik vind dat het Nederlands beschermd moet worden, omdat het anders best weleens zou kunnen dat het over 1000 jaar niet meer bestaat. Natuurlijk, een taal moet zich kunnen ontwikkelen, maar als die ontwikkeling ten koste gaat van de taal zelf, is het doel van de ontwikkeling verloren. Ten tweede is Engels een aspect in populair taalgebruik. Als er niet minimaal één Engels woord voorkomt in elke zin die je produceert, kan je maar zo buiten de groep vallen. Het zorgt voor een bepaald imago, dat blijkbaar ook bij programma’s als Expeditie Robinson hoort. Ook andere programma’s werken alleen al met hun titel mee aan de verengelsing: So You Think You Can Dance, Holland’s Next Top Model, RTL Late Night, enz. Ten slotte zijn de socialE media erg Engels-gericht. Als je op instagram de tag ‘running’ gebruikt, zullen er tien keer zo veel mensen zijn die je foto bekijken dan wanneer je #hardlopen onder je foto zet.

In titels wordt ook vaak Engels gebruikt. ‘The road to Robinson’ bijvoorbeeld. Ook als ik scroll door de blogs die ik volg, kom ik schrikbarend veel Engelse titels tegen: ‘recept: chocolate bananacake’, ‘studded biker jacket’, ‘The Hague hotspot: De Bijenkorf Kitchen’, ‘a day in the city’, ‘budget smartphone gadgets’, ‘challenge: are you in?’ enzovoorts. Let wel; het gaat hier dus alleen om Nederlandstalige blogs. Ik kan me voorstellen dat je een Engelse titel gebruikt om een internationaal publiek aan te trekken, maar wat heeft het voor nut als de rest van je artikel gewoon in het Nederlands is geschreven? Of nou ja, wat er nog over is van het Nederlands.

Laten we Frankrijk eens als voorbeeld nemen. De Fransen hebben een instelling die onder andere als doel heeft om hun taal te beschermen, om het Franglais tegen te gaan. De Académie française heet het. In Nederland bestaan ook een aantal van dit soort organisaties, het Ampzing Genootschap bijvoorbeeld, maar waarschijnlijk zegt dat je niet zoveel. De Académie française is in heel Frankrijk en ook daarbuiten bekend. In het Frans zal je beduidend minder anglicismen tegenkomen dan in het Nederlands, omdat voor elk anglicisme een Frans equivalent wordt bedacht, dat dus de voorkeur heeft boven de Engelse variant. Ik kwam laatst een post bericht tegen op facebook waarin dit onder de aandacht werd gebracht. Er volgen weer een aantal voorbeelden, aangezien dit betoog toch al voor de helft uit voorbeelden bestaat. Zeg niet ‘scanner’, maar ‘numériseur’, niet ‘playlist’, maar ‘sélection’. ‘Frimousse’ heeft de voorkeur boven ‘emoticon’ en ‘après-rasage’ boven ‘aftershave’. Het is niet ‘brainstorming’, maar ‘remue-méninges’, niet ‘e-book’, maar ‘livre numérique’. Liever ‘succès en librairie’ dan ‘best-seller’ en ‘rétro’ is beter dan ‘vintage’. Valt het je ook op dat we al deze Engelse woorden wel gewoon in het Nederlands gebruiken? Wij hebben geen Nederlands equivalent bedacht, zoals ‘na-het-scheren’ of ‘succes-in-de-boekhandel’. Ik vind het goed dat men zich ervoor inzet om de Franse taal zuiver te houden, hoewel het ook een conservatieve en patriottistische kant heeft. Natuurlijk, taal verandert. Het Nederlands van 700 jaar geleden zullen wij nu niet meer begrijpen. En dat is goed. Maar het gaat dan om verandering binnen de taal zelf, en niet om een verandering van taal 1 naar taal 2.

Dit is natuurlijk maar mijn bescheiden mening, als die van jou anders is; be my guest en let me know.

Trouwens, lees dit artikel met een korreltje zout. En straf me niet te zwaar als je toch een Engels woord tegenkomt in een van mijn artikelen. Dat zou ik awkward vinden. Zoals je merkt ben ik me erg bewust van Engelse insluipers in ‘onze’ taal, het is vaak dan ook een bewuste keuze van me om toch een Engels woord te gebruiken. Zo heb ik er in mijn eerste artikel ook voor gekozen om de term ‘yolo’ te gebruiken. Ik vond het geen mooie zin, ergerde me er zelfs een beetje aan, maar ja; YOLO!

Ps. Ik heb geprobeerd de kwestie met enige nuance te bekijken, toch heb ik bij lange na niet alle kanten van de zaak belicht. Onze Taal doet dat veel beter.

Advertenties

6 gedachtes over “Engerlands

  1. yes you are right ….but…
    Is het een verarming?
    Het is zo dat we anders zijn dan de Fransen, sowieso veel kleiner maar ook een stuk minder chauvinistich . En persoonlijk vind ik dat niet erg….
    Wat ik wel weer erg vind, kom ik in Amsterdam in een winkel of horeca zaak word ik in het engels aangesproken. Ik Nederlandse in Nederland wordt voor tourist aangezien….haha

    Misschien moeten we het positief bekijken. We leren nu ook zoveel meer woorden kennen.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s